HSS Delme (Kesme) Zımbaları

Hss Delme (Kesme) Zımbası nedir ?

Başta sac şekillendirme kalıplarında kullanılmak üzere tasarlanmış, sac üzerinde delik delme ve şekillendirme işlemi gerçekleştiren, yüksek hız çeliğinden (HSS) üretilmiş kalıp elemanlarına kesme zımbası veya Delme Zımbası adı verilmektedir. Ayrıca metal enjeksiyon kalıplarında da kalıp itici pimi olarak kullanılabilirler. Havşa Başlı Delme Zımbası olarak da adlandırılır.

 

Hss Kesme Zımbası seçimi nasıl yapılmalıdır?

Delme zımbaları, özellikle kaliteleri bakımından çok çeşitlilik göstermektedir. Zımba kalitesini iyi seçmek demek, kesim çalışmalarında uzun ömür, kesim kalitesi ve arıza, aşınma gibi durumlardan kaynaklı değişimlerin yol açtığı zaman kayıplarından kurtulmak demektir. Hss kesme zımbalarını itici pimlerden ayıran en büyük özellik çelik kalitesi olması ile birlikte, ondalıklı ölçü aralığının en fazla çeşide sahip olması, diğer tüm pimlere arşı bir avantajdır. Çok fazla ondalıklı ölçü çeşidine sahip olmasının nedeni ise, asıl amacının delik delme işlemi olması ve piyasa şartlarında çok farklı ondalıklı ölçülerde deliğe sahip olması gereken sac ürünlerinin bulunmasıdır.

 

Kalıplarda HSS Delme Kullanımı

Ayrıca bu zımbaların kalitesinin işlevsel önemi ise, bu tip sac şekillendirme kalıplarının, yüksek düzeyde pres kalıplarında kullanılmasıdır. Bu kalıplar, yüksek tonajlı preslerde basınç ile çalıştığından, bu zımbaların bu basınçlara mukavemetli olması gerekmektedir. Bu yüzden bu kalıplarda itici pimler kullanılamamaktadır. Ayrıca bu zımbalar, yüksek basınçla beraber hızlı bir şekilde çalışacağından, çapı etrafında da aşınmalar gerçekleşecektir ve sürtünmeden kaynaklı aşınmalara da dayanıklı olması gerekmektedir.

 

Kalıpta Kullanılacak Hss Zımbası Sayısı nasıl hesaplanır?

Eğer zımba pres sac şekillendirme kalıbında, delik delme işleminde kullanılacak ise, bu sayının hesaplanması sadece, delinecek delik sayısına bağlı olarak hesaplanır. Burada dikkat edilmesi gereken konu ise, zımbaların delik delme işlemi esnasında birbirlerine sorun çıkarmayacak şekilde dağılımının sağlanması gerekmektedir. Bu dağılımda eğer bir sorun çıkmayacaksa, kalıbın basımını sağlayacak pres makinasının basıncı da hesaplanarak, istenilen kadar zımba kullanılabilir. Ayrıca bu Hss kesme zımbaları bilindiği üzere, özel kesme kalıplarında da kullanılmaktadır. Burada da pres kalıplarında olduğu gibi aynı işlemlere göre itici sayısı hesaplanabilir. Hss kesme zımbaları standart enjeksiyon kalıplarında da itici görevi görmesi adına kullanılabilmektedir. Burada ise diğer iticilerde de olduğu gibi kalıp ebatları ve her bir kalıp gözünün hacmine göre itici çap ve ölçüleri hesaplanarak buna paralel olarak zımba sayısı hesaplanmalıdır.

 

Hss Kesme Zımbasının Yapısı

Hss kesme zımbaları, yapısı itibari ile diğer tüm itici grubu kalıp elemanlarından ayrılmaktadır. Tercihen ve en yüksek kalitede 1.3343 yüksek hız çeliğinden veya 1.2379 Soğuk iş Takım Çeliğinden de üretilebilir. Yüzeyi diğer iticilerden farklı olarak tamamen taşlanır. Tamamen ısıl işlem uygulanmakta olup, gövde sertliği rockwell skalasında 62-64 HRC arası, kafa sertliği ise ortalama 55 HRC sertliğe sahiptir. Yüzey sertliği ise Vickers skalasına göre 950 HV 0.3 şeklindedir. Bu yapı sebebi ile tüm delme ve kesme kalıplarında yüksek dayanımlı iş parçalarında kullanılabilmektedir. Ayrıca özel üretim taleplerinde, TIN, TIALIN, TIC kaplamalar da yapılmaktadır. Bu kaplamalar ise daha yüksek sürtünme ve ısılarda daha yüksek direnç sağlanmasına yardımcı olmaktadır. Ayrıca bu yüksek dayanım ve aşınma direnci sayesinde kalıpta sarmalara karşı yüksek mukavemet sağlar. Bu kaplama kalınlıkları azami olarak 2 ila 4 mikron arasında bir kalınlığa sahip olduklarından dolayı ürün çap ve toleranslarında herhangi bir probleme yol açmamaktadırlar. Bazı özel durumlarda ve çok daha sert malzemelerde kullanılmak üzere özel tasarlanmış ASP toz metal ve karbür olarak üretilmiş sinterli zımbalar da bulunmaktadır. Piyasa şartlarındaki standart çeliklerden çok daha sert ve aşındırıcı yüzeye sahip olan malzemelerin kullanılacağı durumlarda bu zımbalar kullanılabilirler. Ürünler DIN 9861 ve ISO 6752 standartlarına uygun olarak üretilmektedir.

 

HSS Zımba Kaplama Çeşitleri

• Nitrasyon (Isıl İşlem),
• TiAlN,
• AlTiN,
• CrN,
• TiN,
• TiC

 

Hss Kesme (Delme) Zımbası montajı nasıl yapılır?

1. Bu ürünlerin montajları, öncesi gerekli ölçüm ve hesaplamalar yapıldıktan sonra yapılmalıdır. Deliklerde sapma yaşanmaması için bu uygulamanın yapılması zorunludur. Bunun için özel olarak tasarlanmış bilgisayar uygulamalarından yararlanılabilir.
2. Bu işlemler çeşitli yöntemler ile teknik çizime dökülür.
3. Teknik çizimi sonrasında, kalıp plakalarında işaretlemeler yapılarak delik delme işlemine geçilir.
4. Öncelikle zımbanın çap ölçüsüne göre ve standart H6 toleransına göre delik delme işlemi gerçekleştirilir.
5. Delikleri delmeden önce kalıp plakalarının malzeme kalitesi ve buna bağlı olarak mukavemetine göre matkap kalitesi seçimi de yapılmalıdır.
6. Bunun akabinde zımbanın havşa bölümünün açılma işlemi yapılır. Bu işlem havşa frezeler yardımı ile gerçekleştirilebilir.
7. Ancak bu havşa frezelerinin seçiminde ilk olarak ürün kafa çapı dikkate alınmak ile beraber, havşa başlı zımbalarda standart olan 60° derece açısına uygun olan havşa frezeler seçilmelidir.
8. Diğer standart ve özel başlıklı zımbalarda ise, ürün başlığına göre ayrıca kademeler, yine matkaplar ile delinerek sağlanır.
9. Ayrıca piyasada özel üretim ile satışı yapılan kademeli zımbalar da bulunmakta olup, bunların delikleri de bence uygulamalarla delinir. Bu zımbalarda, önce uç kademesi, sonrasında uç kademesinin bitimine göre diğer kademenin deliği bu bölgeye kadar delinir.
10. Eğer zımbada 2’den fazla kademe bulunuyorsa kademe sayısına göre bu işlem tekrarlanır.
11. Ayrıca bu kademeli zımbalarda, kademe geçişlerinde koniklik durumu mevcut ise, konik bölgenin açısına göre havşa frezeler ile kademe bölümü oluşturulur.

 

Zımbalarının Çalışma Problemleri ve Oluşabilecek Hatalar

• Yüzey Aşınması,
• Uç Aşınması,
• Kırılma,
• Merkez Kaçıklığı,
• Hatalı Isıl işlem uygulaması ile Sertlik Problemi,
• Yağlama problemi,
• Soğutma Problemi,
• Aşırı Isınma Problemi,
• Kalitesiz Hammadde ile üretilmiş kalitesiz ürün,
• Hatalı Yüzey Taşlaması,
• Yanlış Çap Toleransı,
• Zımbanın Çalıştığı Deliğin yüzey Hassasiyeti.

 

Hss kesme zımbaları, tüm kalıp elemanları gibi çalışma sürelerine bağlı olarak aşınmalara ve arızalara uğrayabilirler. Kalıplar içerisinde en çok hareket eden ve aşınmaya uğrayan parçalar itici pimler ve kesme zımbalarıdır. Bu ürünlerde problem yaşanmasına karşın, öncelikle hatanın nereden kaynaklandığının tespiti yapılmalıdır. Kalıbın çalışma prensibine aykırı başka bir durum söz konusu değil ise iticilerin üzerinde tespit gerçekleştirilmeli ve sırasıyla bazı kontroller yapılarak hata bulunmalıdır. HSS Zımbalar kullanım süresi uzadıkça yüzeysel olarak aşınmalara uğramaktadır. Bu durum da zımbanın çap olarak değer kaybetmesine, akabinde ise değer kaybına bağlı olarak deliği içerisinde hareket etmesine neden olmaktadır. Bu da HSS zımbanın işlevini istendiği gibi yerine getirememesine neden olmaktadır. Bu durum deliklerde kaymalar, deliğin açılmaması ve yamuk açılması gibi problemlere neden olmaktadır. Bu durum söz konusu ise, zımba derhal yenisi ile değiştirilmelidir. Eğer bu aşınmalar zımbanın yuvasında da aşınmalara sebep oldu ise, delik yüzeyinin düzeltilmesi gerekir. Delik yüzeyinin düzeltilmesinden sonra ise delik yüzeyinin yeni çap değerine göre bir itici ölçüsü seçilip buna göre bir itici ile değiştirilmelidir. Aynı problem daha kalıp çalıştırılmadan önce yaşanıyor ise, kalıbın üretim esnasında yapılmış olan hataların tespiti yapılarak aynı işlemler gerçekleştirilir. Yuva da bir problem yok, ancak HSS zımba işlevini yerine getirmiyor ise zımbanın boyu, aşınmalardan dolayı kısalmış olabilir. Bu durumda gereken boy da bir zımba seçimi yapılarak, zımbanın değişimi yapılmalıdır. Zımbanın birebir boyu temin edilemediği durumlarda bir uzun boyu seçilerek, gerekli kesim sonrası istenilen ölçüye ulaşılmalıdır.

 

Hss Delme (Kesme) Zımbası çeşitleri

1. Havşa Başlı Delme (Kesme) Zımbaları,
2. Özel Kademeli Zımbalar,
3. Küresel Pilotlu Zımbalar,
4. Fırlatıcılı Zımbalar,
5. Toz Metal gibi çeşitli hammaddelerden üretilmiş zımbalar,
6. Karbür Zımbalar,
7. Özel kaplamalı Zımba Çeşitleri de mevcuttur.

 

Hss kesme zımbalarının kullanım alanları, işlevsel koşulları, ölçü aralıkları, kaplama çeşitleri ve menşei kalite orantıları gibi değişken özelliklere sahip birçok çeşidi bulunmaktadır. Bunlardan en çok kullanılanı ise havşa başlı kesme zımbalarıdır. Bu ürünler birçok çap ve boy ölçülerine sahip olmakla beraber diğer HSS zımba çeşitlerine göre maliyet açısından da daha avantajlı durumdadır. Bunun yanı sıra kullanıma bağlı olarak tercih edilebilen silindir başlı tipleri de bulunmaktadır. Bu ürünler de de havşa başlı ürünlerde de olduğu gibi birçok çap ve boy seçeneği bulunmaktadır.

 

Hss Kesme (Delme) Zımbası ölçüleri

HSS Zımbalar ölçüleri itibari ile iticiler kadar büyük ölçü aralıklarına sahip olmasalar da, işlevsel olarak piyasa şartlarında yeterli olabilecek kadar boy ve çap ölçülerine sahiptirler. Özellikle ondalıklı çap ölçü aralıkları en fazla çeşitliliğe sahip olan ürün grubudur. Ayrıca itici pimlerden ayrı olarak bu ürünlerde 1 milimetreden küçük çaplarda ürünler de bulunmaktadır. Havşa başlı ürünlerde, 0.5 milimetre ölçüsünden başlayan çapları 8.9 milimetreye kadar tüm ondalıklı ölçüleri ile bulunmakta, 9 milimetre ölçüden itibaren 15 milimetreye kadar tüm buçuklu ölçüleri ile bulunmaktadır. Bu ölçüden sonra ise 20 milimetreye kadar diğer ölçüler de standart olarak bulunmaktadır. Bu ürünlerde çok yüksek boy ölçüleri bulunmamaktadır. 2 milimetre çapına kadar olan ürünlerde 71, 80 ve 100 milimetre boy seçenekleri bulunmakta, bu ölçüden sonraki çaplarda ise 125 ve 160 milimetre seçenekleri de bulunmaktadır. Ayrıca bu ürünler 100 milimetreye kadar silindir başlı olarak da üretilmektedir.

 

Hss Zımba fiyatları

Hss kesme zımbaları yüzeysel işlemleri, kaplamaları ve hammaddesi itibari ile maliyeti iticilere göre daha yüksek olan ürünlerdir. Ancak bu maliyetler ve işlevi göz önünde bulundurulduğunda bu durum çok normaldir. Özellikle Çin, Tayvan, Amerka ve İtalya gibi üretildiği ülkelerin kalite ve maliyetine göre fiyat değişiklikleri bulunan bu ürün grubunda ekonomik olarak değerlendirme yapılması çok elzem bir durumdur. Bu durumdan dolayı siz değerli müşterilerimizin seçimleri doğrultusunda İtalyan, Tayvan ve Çin menşeili olarak tüm bu ürünleri ürün gamında bulunduran Ata Teknik Hırdavat olarak, En kaliteli ürünleri, en ekonomik şekilde müşterilerimize sunmaktayız. Sitemizde bulunan iletişim adreslerimizden, bize her an ulaşabilir ve iletişime geçebilirsiniz.

 

HSS Zımba Ölçüleri